Weblog

  • Vietnamees visum vereenvoudigd

    14 mei 2018
    Vietnamese grenspost bij Lao Bao
    Vietnamese grenspost bij Lao Bao

    Wie naar Vietnam wil, moest tot nu toe een flink bedrag neertellen voor het visum. Daar komt nu verandering in.

    Vietnam verstrekt tegenwoordig e-visa waarmee je zowel over land als door de lucht het land in kunt.

    Het visum is 30 dagen geldig en kun je hier aanvragen: https://evisa.xuatnhapcanh.gov.vn/trang-chu-ttdt

    Een paar dagen na de aanvraag krijg je het visum toegemaild. Print het uit en neem het mee. Laat het visum bij de paspoortcontrole zien, en ze laten je gewoon binnen.

    Er zijn 46 nationaliteiten die een e-visum kunnen aanvragen. Nederland valt daaronder; België helaas niet. Belgen hebben een traditioneel visum nodig, dat via internet kan aangevraagd maar wat meer werk is.

  • Chinees

    Deze pagina geeft een introductie in het Chinees. Behandeld wordt hier het mandarijn, de officiële taal van China.

    Mandarijn: het Esperanto van China

    In China, waar bijna een kwart van de wereldbevolking woont, worden vele talen gesproken. Als reiziger is het gelukkig niet nodig om al die talen te spreken. Er is één taal die iedere scholier leert: het Mandarijn. Het Mandarijn komt oorspronkelijk uit de omgeving van Peking.
    Het geschreven Chinees heeft in de loop der tijd veel veranderingen ondergaan. Naarmate het schrift belangrijker werd, werd ook de behoefte groter om tot een eenvoudiger en eenduidiger schrijfwijze te komen. Na de Tweede Wereldoorlog besloot men een groot aantal karakters te vereenvoudigen. Het resultaat is nu, dat voor een groot aantal woorden zowel een klassieke als een moderne schrijfwijze bestaat. Het moderne schrift is algemeen in China zelf, terwijl landen als Singapore en Taiwan vasthielden aan de traditionele versie.
    Voordeel van de vereenvoudigde versie is, dat het sneller is te leren. Tegenstanders echter vinden dat met de traditionele karakters een belangrijk cultuurgoed verloren gaat.

    Chinees heeft een heel andere structuur dan westerse talen: grammatica en klanken lijken niet op elkaar. Toch is de taal voor westerlingen best te leren. De structuur is vrij eenvoudig en het aantal klanken is beperkt. Het grootste obstakel in het leren spreken van Chinees is het tonale karakter.
    Chinese woorden worden op een vaste toon uitgesproken. Het Mandarijn heeft er vier: een hoge vlakke toon, een klimmende toon, een toon die eerst daalt en dan klimt, en een vallende, ietwat snauwerige toon. Die toon blijft hetzelfde, of de persoon nu rustig is of woedend. Toch is het prima te horen in welke gemoedstoestand een Chinees is, bijvoorbeeld aan het volume.

    Karakters zijn oorspronkelijk een soort pictogrammen, vereenvoudigde afbeeldingen van hetgeen men bedoelt. Zaken als mensen, regen, etc. zijn redelijk eenvoudig af te beelden. Zodra abstracte begrippen weergegeven worden, wordt het interessant: karakters worden karakteriseringen, de manier waarop mensen tegen de dingen aankijken. Dit maakt de studie van karakters interessant.

    Pinyin

    Aan een Chinees karakter is niet te zien hoe het uitgesproken moet worden; de uitspraak moet worden onthouden. Men kan dus Chinees leren schrijven zonder het te kunnen spreken of andersom.
    Om het niet-Chinezen wat makkelijker te maken, maakt men ook gebruik van pinyin. Pinyin is een standaard manier om Chinees te schrijven door middel van een westers alfabet. Voor 'lao wai' (buitenlanders) is het een belangrijk hulpmiddel om Chinees te leren spreken.

    Als u van plan bent pinyin te gebruiken, kunt u in een reisgids of reiswoordenboekje de precieze uitspraak bestuderen.

    Een paar woordjes Chinees

    Om een idee te krijgen van de taal, wordt een aantal woorden omschreven.

    China:
    zhong guo
    中国

    Het woord 'China' is waarschijnlijk afgeleid van 'Qin'. De Qin-dynastie was de eerste die heel China regeerde. Zij deed dat van 221 - 207 voor Christus, begon met de bouw van de muur en legde de basis voor de verdere ontwikkeling van het rijk.
    Chinezen zelf hebben het over zhong guo als ze praten over hun land. 'Zhong' betekent 'midden', terwijl 'guo' 'land' betekent. China is dus het land van het midden, en vanuit China bezien is dat natuurlijk ook zo.
    In het karakter 'zhong' wordt de betekenis aangeduid met de verticale streep die door het midden van het vierkant gaat.
    Het teken voor 'land' bestaat uit een begrensd gebied met het teken van jade erin. Jade staat voor iets waardevols.

    Mens:
    ren

    'Ren' is een heel eenvoudig teken van een poppetje met twee benen.

    Man:
    nan ren
    男人

    Volgens de Chinezen een 'nanren', een mannelijk mens. Het teken voor mannelijk bestaat uit twee delen: het bovenste stelt akkers voor, en het onderste kracht. Een man immers is sterk en bewerkt de velden. Aldus de Chinezen.

    Vrouw:
    nü ren
    女人

    Zoals te verwachten viel, is een vrouw een vrouwelijk mens, een nüren. 'Nü' stelt een mens voor met een kind op schoot.

    Persoonsvormen

    Ik:
    wo
    Jij:
    ni
    Hij:
    ta
    Zij:
    ta
    Het:
    ta

    Hij, zij en het worden in het Chinees precies hetzelfde uitgesproken en zijn dus in feite hetzelfde woord. Vroeger was ook het karakter gelijk, maar is men onder invloed van vreemde talen onderscheid gaan maken.

    Het meervoud wordt gevormd met het achtervoegsel 'men':

    Wij:
    wo men
    我们
    Jullie:
    ni men
    你们
    Zij (mannen):
    ta men
    他们
    Zij (vrouwen):
    ta men
    她们
    Zij (dingen):
    ta men
    它们

    Het zal u wellicht opvallen dat de meeste van deze karakters aan de linkerkant een streep hebben met een schuin 'dakje' erop. Deze zogenaamde radikaal lijkt op '', 'mens', wat aangeeft dat het woord iets met mensen te maken heeft. 'Zij' heeft als radikaal '', 'vrouw', wat aangeeft dat het iets met vrouwen te maken heeft.

    Wat grammatica

    Hier wat eenvoudige grammatica. We beginnen met het werkwoord:

    Zijn:
    shi

    In het algemeen is het gebruik van 'zijn' hetzelfde als in het Nederlands, maar het wordt vaak weggelaten op plaatsen waar wij het zouden toepassen.
    Bijvoorbeeld:

    Wo shi Helanren
    - ik ben Nederlander
    Wo gaoxing
    - ik ben blij
    Niet zijn:
    bu shi
    不是

    een werkwoord wordt ontkennend gemaakt door er 'bu', 'niet', voor te zetten:

    Wo bu shi Helanren
    - ik ben geen Nederlander
    Ben je?:
    shi bu shi
    是不是

    'Zijn niet zijn' is een vraagformulering:

    Ni shi bu shi Helanren- ben je Nederlander?

    dit is op alle werkwoorden toepasbaar:

    Ni dao bu dao Helan
    - ga je naar Nederland?
    Vraagteken:
    shi ma
    是吗

    Een andere manier om een vraag te formuleren is door 'ma' aan het eind van een zin te plaatsen:

    Ni shi Helanren ma?
    - ben je Nederlander?
    .. is het niet?:
    shi ba
    是吧

    'Ba' gebruik je aan het eind als je het antwoord al denkt te weten:

    Ni shi Helanren ba?
    - jij bent Nederlander, is het niet?

    Beleefdheden

    Hallo:
    ni hao
    你好

    Groeten is vrij eenvoudig in het Chinees. Er zijn verschillende uitdrukkingen, maar eentje is universeel bruikbaar: 'ni hao'. 'Ni' betekent 'jij' en 'hao' betekent 'goed'. Men vraagt elkaar dus of het goed gaat.

    Er zijn een paar interessante dingen op te merken over dit eenvoudige zinnetje. Om te beginnen zit er geen werkwoord in. Waar in het Nederlands het werkwoord 'zijn' gebruikt wordt, is in het Chinees vaak geen werkwoord nodig.

    Verder is 'ni hao' eigenlijk geen vraag maar een constatering. Letterlijk betekent het: het gaat goed met je. Voluit zou men moeten zeggen: 'ni hao ma', maar iedereen begrijpt wat bedoeld wordt en dus laat men het vraagwoordje 'ma' weg.

    Als men 'ni hao' tegen u zegt, kunt u hetzelfde terugzeggen. Het gebruik is dus precies hetzelfde als bij 'hallo', men beoogt geen diepe bespiegelingen over uw toestand te krijgen.

    Tot ziens:
    zai jian
    再见

    'Zai jian' is de algemene manier om afscheid te nemen. 'Zai' betekent 'weer' of 'wederom' en 'jian' is 'ontmoeten'.

    Dank u wel:
    xie xie
    谢谢

    Een andere bruikbare uitdrukking is 'xie xie'. Nederlanders bedanken vaker dan Chinezen, dus als u volgens eigen gewoonte te werk gaat zit u altijd goed.

    Graag gedaan!:
    bu xie
    不谢

    Dit kan op veel manieren gezegd worden, maar dit is de eenvoudigste: 'bu xie'. Zoals hierboven te zien is, betekent 'xie' 'bedanken'. 'Bu' is hetzelfde als 'niet' en kan gebruikt worden om de betekenis van een werkwoord om te draaien. De letterlijke betekenis is: 'niets te danken'.

    Eten en drinken

    Eten:
    chi fan
    吃饭

    'Chi fan' betekent letterlijk: rijst eten, maar wordt ook algemeen gebruikt om aan te geven dat je wilt eten. Een maaltijd is in Chinese ogen immers niet compleet zonder rijst. 'Chi' betekent 'eten', en 'fan' is 'rijst'.

    Brood eten:
    chi mian bao
    吃面包

    Natuurlijk is er in China meer te eten dan rijst alleen. In het noorden wordt veel tarwe verbouwd, en luxebroodjes zijn overal in het land verkrijgbaar. 'Chi mian bao', zegt een Chinees als hij een broodje wil eten.

    Drinken:
    he shui
    喝水

    Kraanwater drinken is niet verstandig in China, maar overal kunt u flessenwater kopen. 'He shui', 'drinken water', zegt een Chinees.

    Thee drinken:
    he cha
    喝茶

    Als u bij mensen wordt uitgenodigd, krijgt u vaak thee te drinken. 'He cha', zegt de gastheer dan, als hij het kopje overhandigt: 'thee drinken'.

    Het zal u bij deze voorbeelden wellicht opvallen dat eerst het werkwoord wordt genoemd en dan het lijdend voorwerp. Dit is de algemene constructie.
    In het Chinees is het niet nodig om een persoonsvorm (ik, jij,...) in een zin te gebruiken als duidelijk is wie er bedoeld wordt. Dus als wij zeggen: 'ik drink water', kan hij zeggen: 'drink water'.
    Verder kent het Chinees geen werkwoordvervoegingen. Dus vormen als: 'drink', 'drinkt', 'dronk', 'dronken' bestaan niet. Dus in plaats van 'ik drink water' zegt hij: 'drinken water'. De volgorde van de woorden is hetzelfde als in het Nederlands.

    Vervoer

    Voertuigen zijn er in China in alle soorten en maten, van heel oud tot heel modern. Al zijn ze nog zo divers, in taalkundige zin hebben ze één ding gemeen, namelijk het woordje:

    Voertuig:
    che

    'Che' is een algemene aanduiding voor een voertuig op wielen. Dit woordje komt voor in elke voertuignaam, zoals: auto, bus, kar en ook: fiets.

    Fiets:
    zi xing che
    自行车

    Een echte tongbreker is dit woord voor ons geliefde rijwiel. Net als in Nederland wordt er in China veel gefietst. Behalve het gebruikelijke stalen ros heeft men nog veel varianten, zoals de driewieler met laadbak achterop. Zo kan men toch zonder auto grote vrachten vervoeren. Letterlijk betekent zixingche: door-jezelf-voortbewogen-voertuig.

    Wie niet lopen wil, neemt een of ander voertuig. Het Chinees kent hiervoor twee werkwoorden, afhankelijk van de manier waarop gezeten wordt.

    Fietsen:
    qi zi xing che
    骑自行车

    Letterlijk betekent dit: ik berijd een fiets (in analogie met 'een paard berijden'). Vaak wordt gezegd: 'qiche', 'ik berijd een voertuig', als duidelijk is dat het om een fiets gaat (en geen brommer bijvoorbeeld).

    Een voertuig nemen:
    zuo che
    坐车

    Wie met een voertuig op weg gaat, zit meestal. Deze uitdrukking betekent letterlijk: 'ik zit op een voertuig', maar geeft aan dat men ergens heen gaat. Wat voor voertuig het is, zal uit de context blijken. Voor de gewone Chinees zal het een vorm van openbaar vervoer zijn, bus, taxi, kar-met-paard of iets dergelijks.

  • Teak

    Teak is een veelgebruikte hardhoutsoort. Het wordt ook wel 'djati' genoemd en groeit in heel Zuidoost-Azië.

    teakblad
    Grote bladeren
    jonge teak
    Jonge teak
    De sterkte van het hout maakt het tot een populair constructie- materiaal. De stammen zijn kaarsrecht en geschikt om balken van te maken. Ongeverfd gaat het tientallen jaren mee in weer en wind.

    Veel Thaise dorpen hebben een areaal teak waarmee ze hun huizen kunnen onderhouden. De boom is te herkennen aan zijn enorme, ovale bladeren.

  • Poezengeluk

    poezenbeeldjePoezen brengen geluk. Een poezenbeeldje in uw winkel of restaurant geeft meer klanten en inkomsten. Chinezen en Japanners zijn tuk op de beeldjes, maar u ziet ze ook in bijvoorbeeld Vietnam en Thailand.

    Het gebruik is lang geleden ontstaan. Het verhaal gaat dat een reiziger, door noodweer overvallen, gered werd door een wenkende poes te volgen. Sindsdien zijn mens en poes dikke vrienden.

    Met zijn pootje wuift hij de klanten naar binnen. Rechts van de poes is een goudklomp.

  • Drakenfruit: een knalroze kiwi

    onrijpe drakenvruchtDe drakenvrucht is een bijzondere verschijning. Hoewel vrij zeldzaam, ziet u hem steeds vaker in Zuidoost-Azië.

    De drakenvrucht groeit aan een kruipende cactus. De cactus wordt langs palen omhooggeleid en hangt dan als een soort kruin alle kanten op. Eens in de 2 maanden worden de vruchten geplukt.

    De vrucht is eenvoudig te pellen. Snijd hem in 4 delen en trek de roze bast ervanaf. Het vruchtvlees is wit met zwarte pitjes en smaakt als een kiwi.

    Chinees:
    huolongguo
    huo long guo
    Indonesisch:
    buah naga