Weblog

  • Vietnamees voor op reis

    Het Vietnamese alfabet

    Vietnamees heeft een westers alfabet. Het is in de 17e eeuw ontwikkeld door een Franse monnik, en deze Franse invloed is terug te vinden in de uitspraak. Vietnamees is zeer fonetisch: een woord wordt precies uitgesproken zoals het geschreven is, er staan geen overbodige letters en de uitspraak is ondubbelzinnig.

    Een paar woordjes Vietnamees

    Ter introductie worden hier wat woorden en uitdrukkingen behandeld.

    Groeten en bedanken

    We beginnen met een paar uitdrukkingen waar u wat aan hebt, ook al snapt u verder geen woord.

    vietnamees: xin chao
    Hallo

    'Chao' is de eigenlijke groet, en klinkt net als het Italiaanse 'ciao'. 'Xin' maakt het beleefder.

    vietnamees: hen gap lai
    Tot ziens

    Net als in het Nederlands (doei!) kent het Vietnamees meerdere uitdrukkingen bij het afscheid nemen; dit is de meest universele. 'Hen' betekent: beloven, 'gap': ontmoeten en 'lai': nog een keer.

    vietnamees: cam on
    Bedankt

    Algemene uitdrukking. Kan beleefder gemaakt worden met 'xin' ervoor, maar dat is alleen nodig met hoogwaardigheidsbekleders of bijvoorbeeld als u iets van een politieman gedaan moet krijgen.

    vietnamees: khong co gi
    Geen dank

    Dit kan gezegd worden als u bedankt wordt. Letterlijk staat hier: 'niet heeft iets'. Oftewel: 't was niets, 't was geen moeite.

    Aanspreekvormen

    Wij Nederlanders hebben het makkelijk als we iemand aanspreken: we zeggen 'je' of 'jij', en als we beleefd willen zijn zeggen we 'u'.
    In het Vietnamees is dat iets ingewikkelder: er wordt onderscheid gemaakt naar leeftijd en geslacht.

    vietnamees: ong
    U, meneer
    vietnamees: ba
    U, mevrouw

    Dit is een beleefdheidsvorm, die wordt gezegd tegen iemand op leeftijd, of op middelbare leeftijd met een hogere status.

    vietnamees: anh
    je, mannelijk
    vietnamees: chi
    je, vrouwelijk

    Letterlijk betekent 'anh': oudere broer, en 'chi': oudere zuster. Ze worden gebruikt voor mensen die ouder zijn, maar nog niet de middelbare leeftijd hebben bereikt.
    Een 'ong' of 'ba' zal deze woorden gebruiken voor iemand van middelbare leeftijd.

    vietnamees: em
    je

    Een 'Em' is een jongere broer of zus, en is de aanspreekterm voor iemand die jonger is.
    Een 'ong' of 'ba' zegt dit tegen jonge mensen zoals tieners en kinderen.

    In familiekring worden dit soort termen dagelijks gebruikt om een verwante aan te spreken. Er zijn heel veel specifieke woorden voor familierelaties, zoals: 'oom van moederskant' e.d.

    Om iemand correct aan te kunnen spreken, is het nodig om diens leeftijd te weten, speciaal als het verschil in leeftijd klein is. Daarom is het de normaalste zaak van de wereld om een wildvreemde te vragen naar de leeftijd.

    Eten en drinken

    vietnamees: an com
    Eten; rijst eten

    Letterlijk betekent dit 'eten rijst', maar wordt ook gebruikt om 'eten' aan te duiden.

    vietnamees: an banh mi
    Brood eten

    Brood is een erfenis van de Franse kolonisatie. U raadt waarschijnlijk al wat voor brood algemeen is: inderdaad, een soort stokbrood maar dan veel korter.

    vietnamees: uong nuoc
    Water drinken

    Als u een cafeetje binnenloopt en zegt dat u water wilt drinken, zal niemand raar opkijken. 'Water' wordt niet letterlijk opgevat: altijd zal de vraag volgen wat voor water u wilt drinken.
    Dit heeft ermee te maken, dat een zin niet alleen uit een werkwoord kan bestaan.

    vietnamees: uong tra
    Thee drinken

    Net als in China, wordt overal thee gedronken. Een gast krijgt altijd thee aangeboden, ook in restaurants en café's.

    In een zin hoeft u geen persoonsvorm (ik, jij,...) te gebruiken als duidelijk is wie er bedoeld wordt.

    Verschillende soorten water

    Vietnamees is een taal die vele korte woorden kent. Dat heeft tot gevolg, dat veel woorden meerdere betekenissen hebben: anders heeft men te weinig woorden. 'Water' is er zo een.

    vietnamees: nuoc
    Water, sap, nationaliteit
    vietnamees: nuoc cam
    Sinaasappelsap
    vietnamees: nuoc dua
    Kokosmelk
    vietnamees: nuoc Ha Lan
    Nederland

    Als een woord samengesteld wordt in het Vietnamees, is de rangschikking precies andersom dan in het Nederlands (vietnamees: nuoc = water, vietnamees: cam = sinaasappel). Hetzelfde geldt voor de plaatsing van bijvoeglijke naamwoorden:

    vietnamees: nguoi Ha Lan
    mens + Nederland
    Nederlander
    vietnamees: nguoi cao
    mens + groot
    de grote mens
  • Cambodjaans voor op reis

    Een paar woordjes Cambodjaans kunnen deuren openen die anders gesloten blijven. Hier een paar woorden om u op weg te helpen.

    Cambodjaans is een klankrijke taal. Lezen en schrijven is lastig, maar de uitspraak valt wel mee. We beginnen met een paar woordjes die altijd van pas komen. Het Cambodjaans is in het Nederlands gespeld, om u een idee te geven van de uitspraak.

    Hallo:
    soewuh sdee
    សួស្ដី

    Dit is altijd en overal toepasbaar. Er is ook een formele versie:

    Hallo (formeel):
    djem riab soewuh
    ជំរាបសួរ

    Zo formeel spreekt de gemiddelde Cambodjaan niet. Als u dit zegt, zal men vaak zijn wenkbrauwen fronsen en niets terugzeggen.

    Tot ziens:
    liyuh sen hoi
    លាសិនហើយ

    Dit is ook vrij formeel en wordt niet veel gezegd. Waar mogelijk, kun je beter 'bedankt' zeggen en groeten. Groeten kan door te knikken, je hand op te steken, of door je handen met de palmen tegen mekaar onder je neus te houden.

    Bedankt:
    oo koen
    អរគុណ

    De 'oo' klinkt als in 'oor'.

    Heel veel dank:
    oo koen dzjraun
    អរគុណធ្រើន

    Tot zover de eerste woordjes Cambodjaans. Binnenkort volgt er meer.

    Een paar woordjes Cambodjaans opent vele deuren
  • Droge drakenogen

    Veel vruchten kun je drogen. Ook een drakenoog.

    Het drakenoog is verwant aan de lychee en groeit o.a. in Vietnam. Het is een gelige/ roodbruine knikker van 2 tot 4 cm groot. Als je de dunne schil met je nagels opent, komt zacht wit, zoet vruchtvlees te voorschijn.

    vers en gedroogd drakenoog
    Vers drakenoog
    Gedroogd
    Gedroogd heeft de vrucht iets weg van een dadel, maar is minder plakkerig. Hij wordt ook wel "longan" genoemd en is te vinden op markten en stalletjes langs de weg. Het is een goede krachtbron voor op de fiets.

    Drakenoog:
    long nhan
    Gedroogd:
    long nhan kho

  • Fritz, onze begeleider in Vietnam

    Fritz heeft een lange band met Vietnam: hij heeft er gestudeerd en gewerkt. Aldus Fritz:

    "Mijn eerste kennismaking met Vietnam was de Mekong Delta. In 1991 kwam ik daar als studentje om te helpen met onderzoek naar rijstteelt op zure gronden. De mensen waren arm, maar vol vertrouwen in de toekomst. De chaos die er heerste. De improvisatie van alles en iedereen. De overvolle markt. De studenten die ons meenamen naar hun favoriete plekken. Het was een geweldige tijd.
    Op weg naar het centrum was aan de overkant van de weg een begraafplaats. Als je daar 's ochtends langsfietste, zag je mensen de begraafplaats afkomen op weg naar hun werk. Wonderlijk. Ze bleken niet op, maar achter de begraafplaats te wonen."

    Er volgden nog meer periodes in Vietnam: Saigon, midden-Vietnam, en vele reizen naar het noorden. Fritz woont er inmiddels, kent grote delen van het land en heeft spelenderwijs een grote kennis van het Vietnamees en de Vietnamese cultuur vergaard.

    Fritz in de Mekong Delta
    1991: ons Fritz in de Mekong Delta (tweede van links)
  • Vietnamees visum vereenvoudigd

    14 mei 2018
    Vietnamese grenspost bij Lao Bao
    Vietnamese grenspost bij Lao Bao

    Wie naar Vietnam wil, moest tot nu toe een flink bedrag neertellen voor het visum. Daar komt nu verandering in.

    Vietnam verstrekt tegenwoordig e-visa waarmee je zowel over land als door de lucht het land in kunt.

    Het visum is 30 dagen geldig en kun je hier aanvragen: https://evisa.xuatnhapcanh.gov.vn/trang-chu-ttdt

    Een paar dagen na de aanvraag krijg je het visum toegemaild. Print het uit en neem het mee. Laat het visum bij de paspoortcontrole zien, en ze laten je gewoon binnen.

    Er zijn 46 nationaliteiten die een e-visum kunnen aanvragen. Nederland valt daaronder; België helaas niet. Belgen hebben een traditioneel visum nodig, dat via internet kan aangevraagd maar wat meer werk is.